# راهنمای انتخاب کابل DC خورشیدی؛ مشخصات فنی، استانداردها و نکات خرید

> کابل DC خورشیدی کابل تک‌هستهٔ مسی با هادی افشان، عایق و روکش کراس‌لینک است که برای ولتاژ DC تا ۱٫۵ کیلوولت، آفتاب و دمای بالا ساخته می‌شود؛ نمونهٔ رایج آن H1Z2Z2-K طبق EN 50618 یا کابل مطابق IEC 62930 است. سطح مقطع آن، معمولاً ۴ یا ۶ میلی‌متر مربع، از روی جریان رشته، شرایط نصب و افت ولتاژ انتخاب می‌شود. کابل معمولی ساختمانی جای آن را نمی‌گیرد.

نویسنده: [تحریریه نوراوان](<https://nooravan.com/mag/author/nooravan-editorial>) (تیم فنی و محتوا)  
انتشار: ۸ آبان ۱۴۰۵ (2026-10-30)  
https://nooravan.com/mag/dc-solar-cable-guide

کابل‌های سمت DC پنل‌ها را به هم و به اینورتر وصل می‌کنند و در تمام عمر نیروگاه زیر آفتاب، گرما، سرما و رطوبت کار می‌کنند. خرابی کابل یا اتصال‌های آن یکی از دلیل‌های رایج افت تولید و حتی آتش‌سوزی در سیستم‌های خورشیدی است؛ برای همین کابل DC را باید با همان دقتی انتخاب کرد که پنل و اینورتر را.

## کابل DC خورشیدی چه فرقی با کابل معمولی دارد؟

کابل‌های معمول ساختمانی، مثل کابل‌های با عایق PVC، برای نصب داخل دیوار و لوله ساخته شده‌اند. کابل خورشیدی برای شرایطی ساخته می‌شود که کابل معمولی در آن زود فرسوده می‌شود:

![برش کابل DC خورشیدی: هادی مسی انعطاف‌پذیر، عایق و روکش کراس‌لینک، و رابطهٔ محاسبهٔ افت ولتاژ](<https://nooravan.com/media/media/4c83d8f1-5a55-4d95-a814-08dd02455b0d-960.webp>)
*لایه‌های کابل DC خورشیدی و رابطهٔ افت ولتاژ*

- **ولتاژ DC بالا:** رشته‌های پنل امروز تا ۱۰۰۰ یا ۱۵۰۰ ولت DC کار می‌کنند. استاندارد IEC 62930 کابل خورشیدی را برای ولتاژ DC تا ۱٫۵ کیلوولت تعریف می‌کند.
- **دمای بالا:** طبق همین استاندارد، کابل برای کار پیوسته با دمای هادی ۹۰ درجهٔ سانتی‌گراد طراحی می‌شود و دمای ۱۲۰ درجه را حداکثر ۲۰ هزار ساعت تحمل می‌کند. پشت پنل و روی سقف، دما خیلی بیشتر از هوای اطراف است.
- **آفتاب و ازن:** عایق و روکش کابل خورشیدی در برابر پرتو فرابنفش و ازن مقاوم است؛ PVC معمولی زیر آفتاب سخت می‌شود و ترک می‌خورد.
- **عایق و روکش کراس‌لینک:** هر دو لایه کراس‌لینک (Cross-linked) هستند و کابل برای تجهیزات با عایق‌بندی کلاس II مناسب است. نوع کم‌دود و بدون هالوژن هم ساخته می‌شود که هنگام سوختن دود سمی کمتری دارد.
- **هادی انعطاف‌پذیر:** هادی از رشته‌های نازک مس ساخته می‌شود (کلاس ۵ در IEC 60228) و در کابل H1Z2Z2-K قلع‌اندود است تا در برابر خوردگی مقاوم‌تر باشد.

## H1Z2Z2-K و PV1-F یعنی چه؟

H1Z2Z2-K نام کابل خورشیدی در استاندارد اروپایی EN 50618 است و روی بسیاری از کابل‌های خورشیدی بازار ایران هم چاپ می‌شود: کابل تک‌هسته، هادی افشان مس قلع‌اندود، عایق و روکش کراس‌لینک کم‌دود و بدون هالوژن. استاندارد بین‌المللی این کابل‌ها IEC 62930 است. PV1-F نام‌گذاری قدیمی‌تری است که پیش از این استانداردها رایج بود.

## سطح مقطع کابل DC را چطور انتخاب کنیم؟

رایج‌ترین سطح مقطع‌ها برای رشته‌های پنل ۴ و ۶ میلی‌متر مربع است؛ برای مسیرهای اصلی و جریان‌های بیشتر، سطح مقطع بزرگ‌تر به کار می‌رود. انتخاب با سه معیار انجام می‌شود:

1. **جریان مجاز:** جریان مجاز کابل (از جدول سازنده)، پس از اعمال ضریب‌های کاهش برای دمای محیط، نوع نصب (هوای آزاد، داخل لوله یا داکت) و تعداد کابل‌های کنار هم، باید از بیشترین جریان رشته بیشتر باشد. قواعد طراحی آرایهٔ پنل‌ها در استاندارد IEC 62548 آمده است.
2. **افت ولتاژ:** هرچه کابل بلندتر و نازک‌تر باشد، توان بیشتری در آن تلف می‌شود. در ادامه با یک مثال حساب کرده‌ایم.
3. **سازگاری با کانکتور:** کانکتور MC4 برای بازهٔ مشخصی از سطح مقطع و قطر بیرونی کابل ساخته می‌شود. کابل و کانکتور باید با هم جور باشند؛ بازهٔ مجاز را در دیتاشیت کانکتور ببینید.

## افت ولتاژ کابل DC را چطور حساب کنیم؟

در مدار DC جریان از کابل مثبت می‌رود و از کابل منفی برمی‌گردد؛ پس طول مدار دو برابر فاصلهٔ یک‌طرفه است:

> افت ولتاژ (ولت) = ۲ × طول یک‌طرفه (کیلومتر) × جریان (آمپر) × مقاومت هادی (اهم بر کیلومتر)

مقاومت هادی را از دیتاشیت همان کابل بردارید. یک مثال: رشته‌ای با جریان کاری ۱۳ آمپر و ولتاژ کاری ۶۰۰ ولت، با فاصلهٔ یک‌طرفهٔ ۴۰ متر تا اینورتر:

| سطح مقطع | مقاومت هادی (نمونه) | افت ولتاژ | درصد افت |
| --- | --- | --- | --- |
| ۴ میلی‌متر مربع | حدود ۵٫۱ اهم بر کیلومتر | حدود ۵٫۳ ولت | حدود ۰٫۹ درصد |
| ۶ میلی‌متر مربع | حدود ۳٫۴ اهم بر کیلومتر | حدود ۳٫۵ ولت | حدود ۰٫۶ درصد |

مقاومت دیتاشیت معمولاً برای دمای ۲۰ درجه است؛ در دمای کار مقاومت و افت ولتاژ کمی بیشتر می‌شود. درصد افت مجاز را طراح پروژه تعیین می‌کند. کابل ضخیم‌تر افت را کم می‌کند ولی گران‌تر است؛ انتخاب نهایی یک موازنهٔ فنی و اقتصادی است.

## نکات خرید کابل DC خورشیدی

- **نوشتهٔ روی کابل را بخوانید:** نام سازنده، استاندارد (EN 50618 یا IEC 62930)، سطح مقطع و ولتاژ نامی باید روی روکش چاپ شده باشد.
- **گواهی آزمون همان کابل را بخواهید،** نه گواهی محصول دیگری از همان سازنده.
- **سطح مقطع واقعی:** کابلی که سطح مقطعش از عدد اعلام‌شده کمتر است گرم‌تر کار می‌کند و افت ولتاژ بیشتری دارد. اگر شک دارید، مقاومت هادی یک قطعهٔ مشخص را اندازه بگیرید و با دیتاشیت مقایسه کنید.
- **دو رنگ:** کابل قرمز و مشکی، یا علامت‌گذاری روشن برای مثبت و منفی، اشتباه در قطبیت هنگام نصب را کم می‌کند.
- **طول حلقه:** طول کابل را از روی نقشهٔ مسیر بخرید تا اتصال وسط مسیر لازم نشود؛ هر اتصال اضافه یک نقطهٔ احتمالی خرابی است.

## نکات نصب کابل DC

![مقایسهٔ دو مسیر کابل یک رشته: کابل مثبت و منفی کنار هم با حلقهٔ کوچک (درست) و دور از هم با حلقهٔ بزرگ (نادرست)](<https://nooravan.com/media/media/2b9c0629-7348-4127-9fca-a139c61bd879-960.webp>)
*کابل مثبت و منفی هر رشته را کنار هم ببرید*

- کابل را زیر پنل‌ها به سازه ببندید تا آویزان نماند، با باد تکان نخورد و روی لبه‌های تیز سازه ساییده نشود. بست‌ها باید در برابر آفتاب مقاوم باشند.
- کابل مثبت و منفی هر رشته را کنار هم ببرید تا حلقهٔ بزرگ نسازند؛ حلقهٔ بزرگ، ولتاژی را که صاعقهٔ نزدیک در مدار القا می‌کند بیشتر می‌کند.
- در مسیرهایی که کابل در معرض ضربه یا جوندگان است، از لوله یا داکت مناسب استفاده کنید.
- کابل را تندتر از کمترین شعاع خمش دیتاشیت خم نکنید.

## کابل‌های DC خورشیدی در نوراوان

- [کابل DC خورشیدی HEDsun مدل H1Z2Z2-K ۱×۴](<https://nooravan.com/product/hedsun-h1z2z2-k-1x4>) (HEDsun H1Z2Z2-K 1x4)

- [کابل DC خورشیدی HEDsun مدل H1Z2Z2-K ۱×۶](<https://nooravan.com/product/hedsun-h1z2z2-k-1x6>) (HEDsun H1Z2Z2-K 1x6)

- [کابل DC خورشیدی نمره ۶ سپهر البرز](<https://nooravan.com/product/sepehr-alborz-solar-cable-1x6>) (سپهر البرز)

همهٔ کابل‌ها را در دستهٔ [کابل DC خورشیدی](<https://nooravan.com/category/dc-solar-cables>) ببینید. برای برآورد طول و سطح مقطع کابل پروژه، مشخصات رشته‌ها و فاصله تا اینورتر را در [فرم استعلام](<https://nooravan.com/quote>) بنویسید.

## پرسش‌های متداول

### کابل ۴ بهتر است یا ۶؟

به جریان رشته، طول مسیر و شرایط نصب بستگی دارد. برای مسیرهای کوتاه، ۴ میلی‌متر مربع معمولاً کافی است؛ در مسیرهای بلندتر یا جریان بیشتر، ۶ میلی‌متر مربع افت ولتاژ و گرمای کمتری دارد. عدد دقیق از محاسبهٔ جریان مجاز و افت ولتاژ به دست می‌آید.

### می‌شود برای سمت DC از کابل افشان معمولی استفاده کرد؟

خیر. کابل معمولی برای آفتاب، ازن، دمای پشت پنل و ولتاژ DC رشته‌ها ساخته نشده و عایقش زودتر از عمر نیروگاه فرسوده می‌شود. خرابی عایق در سمت DC می‌تواند به قوس الکتریکی و آتش‌سوزی برسد.

### کابل خورشیدی را می‌شود مستقیم در خاک دفن کرد؟

فقط اگر سازنده دفن مستقیم را در دیتاشیت مجاز اعلام کرده باشد؛ وگرنه کابل باید داخل لولهٔ مناسب برود.

### PV1-F با H1Z2Z2-K چه فرقی دارد؟

PV1-F نام‌گذاری قدیمی‌تری است که پیش از استاندارد EN 50618 رایج بود. برای خرید امروز، کابلی انتخاب کنید که با EN 50618 یا IEC 62930 مطابقت دارد و گواهی آن را دارد.

## منابع

- [IEC 62930:2017](<https://webstore.iec.ch/en/publication/28067>): کابل‌های سیستم‌های فتوولتائیک با ولتاژ نامی ۱٫۵ کیلوولت DC.
- [IEC 60228:2023](<https://webstore.iec.ch/en/publication/71891>): هادی‌های کابل‌های عایق‌دار.